Aansprakelijkheid is De juridische verplichting om schade die aan een ander is toegebracht te vergoeden.
Ook bekend als
verantwoordelijkheid
aansprakelijk zijn
schadeplichtigheid
Uitleg: Aansprakelijkheid
Wat is aansprakelijkheid?
Aansprakelijkheid betekent dat iemand juridisch verplicht is om schade te vergoeden die aan een ander is toegebracht. Dit is een van de belangrijkste begrippen in het Nederlands recht.
Soorten aansprakelijkheid
Contractuele aansprakelijkheid: Ontstaat uit het niet nakomen van een overeenkomst (wanprestatie)
Buitencontractuele aansprakelijkheid: Ontstaat uit onrechtmatige daad
Risicoaansprakelijkheid: Aansprakelijkheid zonder schuld, bijvoorbeeld voor producten of dieren
Vereisten voor aansprakelijkheid
Voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad moet sprake zijn van:
Een onrechtmatige daad
Toerekenbaarheid (schuld of risico)
Schade
Causaal verband tussen daad en schade
Relativiteit
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen schuld en risico-aansprakelijkheid?
Bij schuldaansprakelijkheid moet de veroorzaker verwijtbaar hebben gehandeld. Bij risicoaansprakelijkheid is men aansprakelijk ongeacht schuld, bijvoorbeeld als werkgever voor werknemers of als bezitter van een dier.
Kan ik aansprakelijkheid uitsluiten in een contract?
Gedeeltelijk. Aansprakelijkheid voor opzet of grove schuld kan nooit worden uitgesloten. Voor consumenten gelden extra beschermingsregels.
Hoe lang kan ik iemand aansprakelijk stellen?
De verjaringstermijn is in de meeste gevallen 5 jaar vanaf het moment dat u bekend werd met de schade en de aansprakelijke persoon. De absolute termijn is 20 jaar.
Veelgestelde vragen over Aansprakelijkheid
Wat is het verschil tussen schuld- en risicoaansprakelijkheid?
Bij schuldaansprakelijkheid moet worden bewezen dat de dader verwijtbaar heeft gehandeld (opzet of nalatigheid). Bij risicoaansprakelijkheid is iemand aansprakelijk ongeacht of er sprake is van schuld - het enkele feit dat een bepaalde situatie zich voordoet is voldoende. Bijvoorbeeld: als uw hond iemand bijt, bent u aansprakelijk ook als u geen schuld heeft aan het bijtincident.
Kan aansprakelijkheid worden uitgesloten in een contract?
Ja, via exoneratiebedingen (aansprakelijkheidsbeperkingen) in contracten kan aansprakelijkheid geheel of gedeeltelijk worden uitgesloten. Er zijn echter grenzen: aansprakelijkheid voor opzet of bewuste roekeloosheid kan nooit worden uitgesloten. Bij consumentenovereenkomsten gelden strenge beperkingen, en in sommige gevallen kan een beroep op een exoneratiebeding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn.
Wat is hoofdelijke aansprakelijkheid?
Bij hoofdelijke aansprakelijkheid kunnen meerdere personen elk voor de volledige schade worden aangesproken. De schuldeiser mag kiezen wie hij aanspreekt en hoeft de schade niet te verdelen. Wie betaalt, kan vervolgens verhaal halen op de andere aansprakelijke personen (regres). Hoofdelijke aansprakelijkheid ontstaat bijvoorbeeld bij mede-veroorzakers van een ongeluk of bij bestuurders bij onbehoorlijk bestuur.
Hoe lang kan ik iemand aansprakelijk stellen?
De verjaringstermijn voor aansprakelijkheidsvorderingen is in de regel 5 jaar, gerekend vanaf het moment dat u bekend bent geworden met de schade én de aansprakelijke persoon. Er geldt daarnaast een absolute verjaringstermijn van 20 jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis. Voor bepaalde schadesoorten (zoals beroepsziekten) gelden afwijkende termijnen.
Ben ik als werkgever aansprakelijk voor fouten van mijn werknemers?
Ja, op grond van artikel 6:170 BW bent u als werkgever risicoaansprakelijk voor schade die uw werknemers in de uitoefening van hun werk aan derden toebrengen. Dit geldt ook als u zelf geen verwijt treft. U kunt alleen onder deze aansprakelijkheid uit als de fout van de werknemer geheel los stond van zijn werkzaamheden. In de praktijk kunt u dit risico verzekeren via een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering (AVB).
Wettelijke basis
Deze juridische term is gebaseerd op of gerelateerd aan: Artikel 6:162 BW (onrechtmatige daad), Artikel 6:74 BW (wanprestatie)
