Onrechtmatige daad is Een handeling die inbreuk maakt op een recht of in strijd is met een wettelijke plicht of maatschappelijke zorgvuldigheid, en waardoor schade ontstaat.
Ook bekend als
tort
onrechtmatig handelen
Uitleg: Onrechtmatige daad
Wat is een onrechtmatige daad?
Een onrechtmatige daad is de belangrijkste grondslag voor aansprakelijkheid buiten overeenkomst. Wie onrechtmatig handelt en daardoor schade veroorzaakt, moet die schade vergoeden.
Vijf vereisten
Onrechtmatige daad: Inbreuk op recht, strijd met wet, of strijd met maatschappelijke zorgvuldigheid
Toerekenbaarheid: Schuld of risico
Schade: Vermogensschade of ander nadeel
Causaal verband: De daad heeft de schade veroorzaakt
Relativiteit: De geschonden norm strekt tot bescherming tegen de schade
Vormen van onrechtmatigheid
Inbreuk op een recht (eigendom, privacy)
Strijd met wettelijke plicht
Strijd met ongeschreven zorgvuldigheidsnorm
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil met wanprestatie?
Wanprestatie is tekortkoming in een contract. Onrechtmatige daad is schadeveroorzaking buiten contract om. Soms overlappen ze: contractbreuk kan ook onrechtmatig zijn jegens derden.
Moet ik schuld bewijzen?
U moet de onrechtmatige daad bewijzen. De aangesprokene moet dan bewijzen dat hem geen schuld treft. Bij risicoaansprakelijkheid is schuld niet vereist.
Kan een rechtspersoon onrechtmatig handelen?
Ja, gedragingen van werknemers en bestuurders worden toegerekend aan de rechtspersoon. Ook kan een bedrijf zelf aansprakelijk zijn voor onrechtmatig beleid.
Veelgestelde vragen over Onrechtmatige daad
Wat is het verschil tussen onrechtmatige daad en wanprestatie?
Wanprestatie (toerekenbare tekortkoming) is het niet nakomen van een contractuele verplichting - er moet dus een overeenkomst zijn. Onrechtmatige daad is aansprakelijkheid buiten contract om: ook vreemden kunnen een onrechtmatige daad jegens elkaar plegen. Soms overlappen beide: wie een contract schendt, kan tegelijk onrechtmatig handelen als het gedrag ook los van het contract onzorgvuldig is.
Binnen welke termijn moet ik een vordering uit onrechtmatige daad instellen?
De verjaringstermijn is vijf jaar, te rekenen vanaf de dag waarop u bekend bent geworden met zowel de schade als de aansprakelijke persoon. Daarnaast geldt een absolute verjaringstermijn van twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis. Voor bepaalde soorten schade (zoals milieuschade of beroepsziekten) gelden afwijkende termijnen.
Kan een rechtspersoon (BV, stichting) een onrechtmatige daad plegen?
Ja, gedragingen van natuurlijke personen kunnen aan een rechtspersoon worden toegerekend als deze in het maatschappelijk verkeer als gedragingen van de rechtspersoon hebben te gelden. Dit is het geval bij gedragingen van bestuurders, werknemers of vertegenwoordigers die handelen in de uitoefening van hun functie. De rechtspersoon kan dan worden aangesproken voor de schade.
Wat houdt het relativiteitsvereiste precies in?
Het relativiteitsvereiste (artikel 6:163 BW) betekent dat niet iedere normschending tot schadevergoeding leidt. De geschonden norm moet specifiek bedoeld zijn om het type schade te voorkomen dat is opgetreden, bij het type persoon dat de schade heeft geleden. Voorbeeld: verkeersregels beschermen tegen verkeersongevallen, niet tegen economisch verlies van een concurrent doordat de weg geblokkeerd was.
Kan ik immateriële schadevergoeding (smartengeld) krijgen?
Ja, maar alleen in bepaalde gevallen die de wet limitatief opsomt (artikel 6:106 BW): bij lichamelijk letsel, aantasting in de eer of goede naam, aantasting van de nagedachtenis van een overledene, of als de aansprakelijke persoon het oogmerk had om immateriële schade toe te brengen. De rechter bepaalt de hoogte naar billijkheid; er bestaan richtlijnen (ANWB Smartengeldgids) maar geen vaste tarieven.
Wettelijke basis
Deze juridische term is gebaseerd op of gerelateerd aan: Artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek
Definitie: Een handeling die inbreuk maakt op een recht of in strijd is met een wettelijke plicht of maatschappelijke zorgvuldigheid, en waardoor schade ontstaat.
